Etxebizitzaren Euskal Behatokia k egindako txosten batek erakusten duenez, Etxebide n etxebizitza babestua eskatzen duten pertsona eta familien egoera aldatu egin da. Duela hamarkada bat, etxebizitza propioa bilatzen zuten gazteak ziren nagusi; orain, berriz, inskribatutakoen %72 alokairuan bizi dira merkatu librean edo partekatzen dute alokatutako etxebizitza bat. Kopuru hori %78,1era iristen da senide edo lagunen etxebizitzetan bizi direnak ere kontuan hartuta.
Denis Itxaso Etxebizitza eta Agenda Urbanoaren kontseilariak aurkeztu ditu txostenaren ondorio nagusiak. Azterlanak dioenez, etxebizitza babestuaren beharra ez da soilik emantzipatu nahi dutenentzat; merkatu librean egon arren, egoera egonkor eta eskuragarri bat lortu ezin duten etxe asko daude. Alokairuaren kostua ordaintzeko zailtasunak gero eta handiagoak dira, eta inskribatutakoen %28,5ari eragiten dio, alokairu babestua eskatzen dutenen artean %33ra iritsiz. Alokairuaren batez besteko kostua 450 euro ingurukoa da hilean.
Presio ekonomikoa etxebizitza oso bat ordaintzeko egiten den ahaleginean ere islatzen da. Alokairu babestua eskatzen duten etxeen artean, batez besteko ahalegina diru-sarreren %44,1ekoa da, erosketa eskatzen dutenen %33,9aren aldean. Bi kasuetan, %30eko atalasea gainditzen da, baina egoera bereziki desegokia da alokairu babestuaren alternatiba bilatzen duten etxeentzat. Gainera, alokairu babestua eskatzen duten etxeek batez beste 1.492,5 euroko diru-sarrera garbiak dituzte hilean, erosketa eskatzen dutenen 2.686 euroen aldean.
Txostenak bi eskari-profil bereizten ditu: alokairu babestua eskatzen dutenen %84,6 dagoeneko emantzipatuta dago, eta erosketa eskatzen dutenen artean, berriz, %50,7koa da portzentaje hori. Horrek beharrezkotzat jotzen du sarbide-modalitate eta etxebizitza-soluzio desberdinak izatea, etxe bakoitzaren ezaugarri eta aukera ekonomikoetara egokituak. Monoparentalak (%27,7) eta seme-alabak dituzten bikoteak (%25,8) dira nagusi alokairu babestua eskatzen dutenen artean, eta bakarrik bizi direnak (%31,1) erosketa eskatzen dutenen artean.
Etxebizitza babestuaren sustapena mantentzeaz gain, alokairu eskuragarria zabaltzeko beste tresna batzuk ere behar dira. Horien artean, Bizigune eta Alokaplus programak aipatzen dira, etxebizitza libreak alokairu-merkatuari gehitzeko aukera ematen dutenak. Txostenak dio Etxebiden inskribatuta dauden eta merkatu librean bizi diren unitateek 50.000 alokairu- etxebizitza baino gehiago hartzen dituztela. Horrez gain, Itxaso k adierazi du alokairu-prezioen jaitsiera nabaritu dela lurralde guztietan, eta etxebizitza sustatzeko eta dagoen parkea mobilizatzeko neurriak hartuko direla.
