Sokamuturraren inguruko eztabaida Gipuzkoan: Eibarren debekuaren aldeko eta aurkako borroka

Udalerri askok tradizio hau mantentzen dute, baina Eibarrek erabaki beharra du hura berreskuratu edo debekatu.

Irudi generikoa Euskal Herriko paisaiaz.
IA

Irudi generikoa Euskal Herriko paisaiaz.

Eibarko Udalak bere jaietako jardueren artean sokamuturra sartu izanak eztabaida bizia piztu du, animalien eskubideen aldeko taldeek eta hainbat alderdi politikok bertan behera uzteko eskatu baitute.

Eibar ren, zortzi urteko etenaldiaren ondoren, sokamuturra berreskuratzea erabaki du Udalak jaietako jardueren artean. Erabaki honek, ordea, ez du adostasunik lortu, eta animalien aldeko taldeek, EH Bildu, Elkarrekin Podemos eta PNV ren babesarekin, hiru ekitaldiak bertan behera uzteko mozioa aurkeztu dute. Mozioa datorren ostegunean, hilak 18, eztabaidatuko da udalbatzarrean, tradizioa, parte-hartze zibila, animalien ongizatea eta segurtasuna uztartzen dituen gai baten inguruan.
Sokamuturraren inguruko eztabaida ez da berria Gipuzkoa n. Udalerri batzuetan tradizio hori ezinbesteko hitzordua da oraindik, beste batzuetan, berriz, duela hamarkada batzuk desagerrarazi zuten. Azpeitia da sokamuturrak erro handienak dituen lekuetako bat, San Sebastian eta Inauterietan jendetza erakartzen duten lasterketekin. Tradizioa auzoetara ere zabaldu da.
Tolosa k ere bere Inauterietan mantentzen du sokamuturra, eta Villabona eta Alegia udalerriek ere beren udako ospakizunetan sartzen dute. Hernani n, Sanjuandetan formatu murriztuan ospatzen da, nahiz eta jatorriz hiru egunetan luzatzen zen. Animalien babeserako neurriek tentsioa sortu zuten, eta azkenean bi egunera murriztu zen ospakizuna.
Bajo Deba eskualdean, sokamuturra oso sustraituta dago. Elgoibar ren, San Bartolome jaietan hiru egunetan izaten da protagonista. Mutriku n, Madalenetan eta Kalbarioseko jaietan ospatzen da, eta Deba k ere bere jaietan sartzen du, baita beste jai batzuetan ere, zezenekin. Soraluze n, tekniken ez da sokamuturra izaten, baina bai 'sokarik gabeko' zezen sueltak.
Pasaia Donibane n ere ohiko ekitaldia da, nahiz eta iazko istripua gogoratu behar den, zezen bat uretara erori baitzen. Oiartzun ek ere iaz gehitu zuen sokamuturra bere jaietara. Irun ek, berriz, duela hamarkada batzuk utzi zion antolatzeari, aseguru-prezioen igoeragatik. Hondarribia n, aldiz, oso ondo onartuta dago eta hainbat aldiz ospatzen da urtean.
Oñati, Bergara eta Aretxabaleta udalerriek ere beren jaietan sartzen dute sokamuturra. Alto Urola eskualdean, tradizioak ez du hainbesteko indarra, baina Urretxu k iaz berreskuratu zuen eta aurten ere mantentzea espero da. Zumarraga n, berriz, berrogei urte baino gehiago daramatzate sokamuturra antolatu gabe, nahiz eta aurten 'El Grand Prix del Verano' telebista-saioan parte hartuko duen, eta horrek berezko lotura duen zeenekin.
Eibar ren, hainbat gazte-koadrilak eskatu zioten alkateari sokamuturra antolatzeko, eta Jon Iraola alkateak proposamena onartu zuen. Hala ere, oposizioak (Elkarrekin Podemos, EH Bildu eta PNV) eztabaida eskatzeko osoko bilkura eskatu du. Bien bitartean, animalien aldeko talde batek manifestazioa deitu du, eta beste talde batzuek, berriz, sokamuturraren aldeko manifestazioa antolatu dute.
Udalak duela bi legegintzaldi zezen-plaza erabiltzeko modua aldatu zuen kirol-erabilerarako, eta horrek zezen-sueltak plazan egiteari utzi zion. Horrez gain, zezen-ketak debekatu ziren. Horregatik, sokamuturra San Juan jaietan goizeko 8:00etan egiteko eskatu da, baina plazan.