Eibar rek bere historiaren ispilu sakonenean begiratu du berriro astearte honetan. Unzaga plaza k, 1931ko apirilaren 14ko goizaldean Eibarko Udalak II. Errepublika aldarrikatu zuen lekuak, karga sinboliko eta emozional handiko ekitaldia hartu du gaur goizean, hiria Memoria Demokratikoaren Leku gisa ofizialki aitortu baitute.
Laurogeita hamabost urte igaro dira plaza horren izena eta zentzua betiko aldatu zituen goizaldetik —Alfontso XIII.a tik Errepublika plaza ra—, eta orain hiriak bere ausardia aitzindaria eta askatasun, justizia eta demokrazia balioekiko leialtasunagatik jasandako sufrimendua aitortzen duen titulua jaso du.
“"Gaur egun, autoritarismoaren, indarkeriaren, gerraren eta zibilen aurkako sarraski bereizigabeen indar ilunak berriro agertzen dira munduan. Horren aurrean, munduko arazoen konponbidea ezin da inoiz gerratik, indarkeriatik eta gatazkatik pasatu."
Pablo Bustinduy Eskubide Sozial, Kontsumo eta 2030 Agendako ministroak goizeko hitzaldi pertsonal eta sentituenetako bat eman du. Eibar ren familia-sustraiak dituela gogorarazi du, eta hiri honetan ikasi zuela aitortu du «langile harrotasuna, grebekin, elkartasunarekin, justizia egarriarekin ehundua», baita «ausardiaren eta irudimenaren harrotasuna politikan» ere. Bustinduy k omenaldi berezia egin nahi izan dio Gregorio Bustinduy ri, bere birraitonaren lehengusuari eta 1931ko apirilaren 14an II. Errepublika aldarrikatzeko osoko bilkurako akta sinatu zuten zinegotzietako bati.
Fernando Martínez Memoria Demokratikoaren Estatu idazkariak gogorarazi du Espainiako Gobernua k duela urtebete iragarri zuela Eibar memoria-hiri gisa deklaratzeko asmoa, eta erabaki hori apirilaren 6an Estatuko Aldizkari Ofizialean jaso zela. Martínez ek azaldu du bi arrazoi nagusik eragin dutela aitorpen hori: Eibar izan zela erregimen demokratiko errepublikano bat aldarrikatzen lehen udalerria, Bartzelona eta Madril ere aurreratuz, eta Gerra Zibilean hiriak jasandako sufrimendua, batez ere Italiako eta Alemaniako abiazioak eragindako bonbardaketak eta suntsipena.
“"Gaur egun oso garrantzitsua da hiriarentzat. Memoria Demokratikoaren Leku gisa aitortzea oso merezia da, bai Eibarrek 1931n Errepublika aldarrikatzeko izan zuen ausardiagatik, bai ondoren balio errepublikanoekiko eta legezkotasun demokratikoarekiko izan zuen leialtasunagatik."
Jon Iraola Eibarko alkatea k azpimarratu duenez, «gaur egun oso garrantzitsua da» hiriarentzat. Memoria Demokratikoaren Leku gisa aitortzea «oso merezia» dela uste du, bai Eibar rek 1931n Errepublika aldarrikatzeko izan zuen ausardiagatik, bai ondoren balio errepublikanoekiko eta legezkotasun demokratikoarekiko izan zuen leialtasunagatik. Leialtasun horrek, alkate sozialistak gogorarazi duenez, ondorio lazgarriak ekarri zituen 1936tik aurrera, errepresioarekin, diktadurarekin eta 1937ko bonbardaketarekin. Lehen alkatearentzat, jasotako adierazpena «duintasun kontua eta hiriaren memoriarentzako beharrezko erreparazioa» da.
