Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak 2027rako aurrekontu proiektua aurkeztu du gaur Eusko Legebiltzarreko Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen aurrean, 272,98 milioi eurokoa. Kopuru hori 5,70 milioi euro gehiago da 2026ko hasierako aurrekontuarekin alderatuta, %2,1eko igoera izanik.
Aurrekontuaren ia lau eurotik hiru inbertsioak, jarduera eta zerbitzuak zuzenean laguntzera bideratuko dira, euskal elikagai-kateari eta landa- eta itsasertzeko eremuei lotuta. Zehazki, 215 milioi euro bideratuko dira sektoreari, lurraldeari eta horiei zerbitzua ematen dieten erakundeei transferentzia eta diru-laguntzen bidez.
Amaia Barredo Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburuak azpimarratu duenez, "aurrekontu hau euskal elikagai-kate osoa indartzeko pentsatuta dago, bai ekoizpenetik hasi eta transformaziora arte, eta gure herrietan eta kostaldean aukerak sortzen jarraitzeko. Aurrekontu honek inbertsioaren, belaunaldi-erreleboaren, berrikuntzaren eta sektorearen eta lurraldearen beharrei erantzuteko gai diren zerbitzu eta azpiegituren aldeko apustua egiten du".
Aurrekontua bi esparru nagusitan egituratzen da. Elikadura eta Landa Garapeneko Sailburuordetzak 204,44 milioi euro izango ditu lehen sektorea, landa-garapena, elikagai-industria, elikagaien kalitatea eta sustapena, eta Nekazaritzako Politika Komuna (PAC) kudeatzeko. Arrantza eta Landa Garapeneko Sailburuordetzak, berriz, 61,23 milioi euro izango ditu, %10,8 gehiago, eta hazkunde handiena izango duen esparrua izango da, ia sei milioi euro gehiagorekin.
Nekazaritza sektorean belaunaldi-erreleboa eta aukera berriak sustatzeko, 2027an 1,5 milioi euro bideratuko dira gazteei laguntzeko, eta 3,70 milioi euro ekintzailetza eta aholkularitza zerbitzuak indartzeko. Gainera, 300.000 euro bideratuko dira Euskadi Preben estrategiaren barruan, nekazaritza-sektoreko lan-segurtasuna hobetzeko. Ekologikoki ekoizteko trantsizioa eta nekazari emakumeen estatutuarekin lotutako neurriak ere sendotuko dira.
Landa-garapenerako, 28,61 milioi euro bideratuko dira, besteak beste, EREIN eta LEADER programen bidez ekipamenduak, oinarrizko zerbitzuak eta ekintzailetza-proiektuak finantzatzeko. BEROSI programa zabalduko da, eta horrekin batera, 200.000 euro ko lerro berri bat jarriko da landa-eremuetara elikagaiak eta telekomunikazio-zerbitzuak hurbiltzeko, zuntz optikoa instalatuz.
Elikagai-industriaren alorrean, 37 milioi euro baino gehiago bideratuko dira enpresa-inbertsioak babesteko, Lehiatu eta Kooperatu bezalako programen bidez. Berrikuntzarako, 15,75 milioi euro erabiliko dira, Ikerbat eta Onekin programen bidez, baita ardogintza sektorerako bekekin ere.
Elikagaien Kalitatearen eta Sustapenaren Zuzendaritzak %33,7ko aurrekontu-igoera izango du, eta 18 milioi euro inguru erabiliko dira laguntzetarako. Horien artean, 4,01 milioi euro EDA Drinks & Wine Campus proiekturako, eta 3 milioi euro Gernikako Merkatua eta Busturialdeko nekazaritza-sektorerako. Eusko Label produktuen sustapena ere mantenduko da.
Arrantza eta Akuikultura Zuzendaritzak 29 milioi euro izango ditu flota eta industria modernizatzeko, Itsasoratu programa gazteentzat. 10,41 milioi euro bideratuko dira egitura arrantzale, komertzial eta eraldatzaileen lehiakortasuna hobetzeko, eta 4,5 milioi euro Ondarroako eta Bermeoko izotz-fabriken modernizaziorako. Gainera, 3,02 milioi euro Arrantza Datuen Bilketarako Programa Komunitariorako erabiliko dira, eta 2,10 milioi euro Ekonomia Urdina sustatzeko.
Portuen, Itsas Gaien eta Litoralaren Zuzendaritzak 32,22 milioi euro izango ditu, %22 gehiago. Portuetako inbertsioak %50 inguru igoko dira, 15,44 milioi euro raino, eta arrantza-guneetako inbertsioekin batera, 19 milioi eurotik gora. Horien artean, 9,52 milioi euro Mutrikuko dikearen eta Elantxobeko moilaren hobekuntzarako, 3,36 milioi euro Ondarroako eta Donostiako moilen konponketarako, eta 2,10 milioi euro Zumaia eta Debako itsasadarren dragaketarako.
