Red Eléctricak urak babesteko neurri berriak aurkeztu ditu, eta URA k (Ur agentzia) horien betetze zorrotza gainbegiratuko du, Frantziako interkonexio elektrikoaren lanek araudia erabat betetzen dutela ziurtatzeko. Konpainiak zuzendutako zulaketen kudeaketa eta jarduketa protokoloak ezarri ditu, bentonita soberakinak prebenitzeko, baita horiek kentzeko eta erabat leheneratzeko neurriak ere, Jabari Publiko Hidraulikoari inolako eraginik ez eragiteko.
Antonio González Urquijo, Redeia-ko (Red Eléctrica-ren ama-enpresa) Euskadiko ordezkariak, azaldu duenez, egindako azterketa hidrogeologikoek ondorioztatu dute bentonita presentzia puntualak ez duela ingurumen-inpakturik izan eta eremu ez-saturatuan gertatu dela, akuiferoei edo lurpeko urei eragin gabe.
González Urquijok gogorarazi du bentonita material natural, kimikoki inert eta kutsadurarik gabekoa dela, eta bere soberakinak zuzendutako zulaketetan gertatu direla, lurzoruaren ezaugarri lokalengatik eta euri zaparraden ondorioz. Azterketa horiei esker, lurpekoaren xehetasunak hobeto ezagutu dira, zulaketa-metodologia hobetzeko.
Zuzendutako zulaketak ingurumen-inpaktua murrizten duen lurpeko teknika dira, eta errepide, baso edo ur-ibilgu sentikorrei eragindako kalteak minimizatzeko irtenbide egokiena dira. Proiektu originalaren hobekuntzak dira, ingurumenari eta bizilagunei eragindako kalteak murrizteko erakundeen eskariz ebaluazioan zehaztuak.
Gatika ko lanak Espainia eta Frantziaren arteko interkonexio elektrikoaren proiektuaren parte dira, Bizkaiko Golkoaren bidez (konektatuko dituen lurpeko eta itsaspeko kablea, Europako Batzordeak "Interes Komuneko Proiektu" izendatua). Honek Gatika lotzen du Frantziako sarearekin, eta lur-zatia eta itsasorako konexioa hartzen ditu barnean.
URA k, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailari atxikita dagoen Euskal Ur Agentziak, uraren babesgunean dauden lan-zatiak baimendu eta baldintzatu ditu, eta bere ikuskapen-zerbitzuaren bidez, obrak gauzatzean ur-inguruneari eragin diezaioketenak identifikatu eta jarraipena egiten du.
Infrastruktura estrategiko baten garapena eragotzi beharrean, URAren funtzioa da azpiegitura horiek ingurumen-bermerik guztiekin gauzatzea, nahiz eta kasu honetan bentonita substantzia toxikoa ez izan.
“"URA ez dago Euskadirentzat estrategikoa den azpiegitura honen edo beste edozeinen aurka. Erabat jabetzen gara proiektu hauek garrantzitsuak direla herrialdearen garapen energetiko, ekonomiko eta sozialerako. Guk defendatzen duguna da azpiegitura horiek ingurumen-bermerik guztiekin gauzatzea, bereziki Jabari Publiko Hidraulikoaren babesari dagokionez."
López Etxebarriak gogorarazi du neurri horiek irizpide teknikoei eta prebentzioari erantzuten dietela, eta gertatutako soberakin puntualen ondoren hartu direla. Horrelako gertaerak errepikatzen direnean, URAk legez jarduteko betebeharra du, baita kautelazko geldiarazpenen bidez ere. URAko zuzendariaren iritziz, "ez gara garapenaren edo ingurumenaren babesaren arteko dilema baten aurrean: Euskadik biak bermatuz aurrera egin behar du eta egin dezake".
2025eko abuztutik, URAk etengabe jardun du ikuskapenen, kautelazko geldiarazpenen eta errekerimendu teknikoen bidez, Jabari Publiko Hidraulikoari eragindako kalteak ekiditeko eta kontrol-protokoloak hobetzeko. Hala ere, hainbat puntutan antzeko gertaeren iraunkortasunak, zuzenketa-neurriak hartu ondoren ere, eskakizun teknikoak indartzea eta eraikuntza-sistema berrikustea ekarri zuen, eta bentonita erabiltzen duten lan guztiak kautelaz geldiaraztea, ibaiak eta ekosistemak babesteko irizpideei jarraiki.
Lanen berrabiaraztea ahalbidetzeko, URAk enpresa arduradunekin adostu ditu zaintza eta jarduketa neurriak: metodo eraikitzaile alternatiboak edo nahikoa aldatuak definitzea, bentonita soberakinen arriskua minimizatzeko; ingurunearen ezagutza handitzea, lurzoruaren prospekzio geologikoak areagotuz; azterketa hidrogeologiko zehatza aurkeztea, bentonitak ur gaineko eta lurpeko urei eragin diezaiekeen ebaluatuz; kontrol eta jarraipen protokolo indartuak ezartzea; bentonita berreskuratzeko kaskak egitea; eta euri moderatuarekin lanak geldiaraztea.
URAk berresten du bere jarduera printzipio argi bati jarraitzen diola: azpiegitura estrategikoen garapena eta ur-ingurunearen babesa bateratzea. Helburua ez da proiektuak geldiaraztea, baizik eta ingurumen-bermerik guztiekin gauzatzea, ibai eta ekosistemen arriskuak hautematen direnean irmo jardunez. Itsasorako irteerako lana, berriz, URAren eskumenetik kanpo dago eta gainerako administrazioek jarraituko dute.
Red Eléctrica ingurunearekin, ingurumenarekin eta lurraldearekin konprometitutako enpresa da, eta beti erakutsi du URArekin lankidetzan aritzeko borondatea, irtenbide onena bilatzeko, eguraldi-baldintza onenak itxaronez, inpaktuak minimizatzeko eta lanak ahalik eta baldintza onenetan hasteko.
