Bizkaiko ikastetxe kontzertatu eta eredu A-ko (gaztelaniazkoa) hainbat zentrok, hala nola Ayalde-Munabe, kezka agertu dute Unibertsitaterako Sartzeko Probako (USP) euskara azterketan jasotako zeroengatik. Eloy Olabarri, Ayalde-Munabe-ko zuzendariak, adierazi duenez, berrikuspenak "oso pobrea" izan da eta hasierako emaitzak "ia errepikatu" ditu, ikasleren batek ere suspentxoa gainditzea lortu gabe.
Egoera honek, "ustekabekotzat" jo dutenak, ikasleen komunitatean kezka handia sortu du. Horren aurrean, ikastetxeen patronalek, zentroek eta familiek "hurrengo urratsak zeintzuk izango diren" aztertzen ari dira. EHUri egindako eskaera nagusia da "ikasleen anonimatoa bermatzea", ez soilik nominala, "zein ikastetxetakoak diren jakin ez dadin".
Gainera, "anomalia estatistiko" baten azalpena bilatzen ari dira, bigarren zuzenketak ez baitu argitu zergatik "nota txarren eta zeroen gehiengo zabala zuzentzaile bakar bati eta i-tik z-rako abizenen artean" dagokion. Helburu nagusia "gure ikasleei ahalik eta gehien laguntzea, unibertsitate publikorako sarbidean eskubide berberak izan ditzaten".
Begoña Pedrosa, Hezkuntza sailburuak, jakinarazi du ia erdiek zeroak jaso zituztela euskal hizkuntza eta literaturako azterketan, zuzentzaile bakar batek jarritakoak. Zehazki, 162 zeroetatik 79, %49a, zuzentzaile bakar bati dagozkio. Horrek Pedrosa sailburua EHU ko Errektoregoari "azalpen garden bat" eskatzera eraman du.
Eusko Legebiltzarrean egindako agerraldian, sailburuak adierazi du ikasleen eta familien kezka "ez zela bidegabea", datuek "estatistikoki espero dena baino desberdinduago dagoen emaitza banaketa" erakusten baitute. EHU k emandako informazioaren arabera, 11. eta 12. epaitegiek zeroen %64,3a pilatzen dute, eta 11. epaitegian, kasu bat izan ezik, zero kalifikazioa zuten azterketa guztiak "pertsona bakar batek ebaluatu zituen".
Salaketa hauen aurrean, EHU ko errektore Joxerramon Bengoetxea k ebaluazio prozesuaren "independentzia eta objektibotasuna" defendatu du "presio sozial, mediatiko eta politikoaren" aurrean. Bengoetxeak "onartezintzat" jo du "arbitrariotasun orokor bat dagoela edo ebaluazioan parte hartzen duten pertsonen profesionaltasuna zalantzan jartzea, ebidentzia objektiborik gabe".
Errektoreak azpimarratu du kalifikazioek "bakarka ebaluazio irizpideen aplikazioari eta legez aurreikusitako berrikuspen prozedurei" erantzun behar dietela. Sistemaren "garbitasunaren" froga gisa, aurreratu du bigarren zuzenketaren ondoren, 11. epaitegiko zeroak 76tik 11ra jaitsi direla, eta irakasgaian guztira 168tik 110era igaro dela. "Frogatzen du berrikuspen sistema berme-emailea dela".
Zeroen "kaskada" posible baten "hipotesi" gisa, Bengoetxeak hizkuntza azterketetan "errege dekretu bidezko" "ebaluazio irizpide berriak" aipatu ditu, akats ortografikoak gehiago penalizatzen dituztenak. "Baliteke ikasle batzuk 1,5 edo 2ko notara iritsi izana eta gero, ortografia irizpideak aplikatzean, 0an geratzea", argudiatu du.
Bestalde, Pedrosa sailburuak EHU ren aldetik komunikazio formalik ez egotea deitoratu du eta azpimarratu du, Eusko Jaurlaritza "azterketak zuzentzen ez dituen arren, bermeak eskatzen dituela". Milaka gazteren etorkizuna jokoan dagoela gogorarazi du, eta, beraz, "ez dela nahikoa notak berrikustea".
Pedrosa k hobetzeko hainbat ildo planteatu ditu, hala nola "erakundeen arteko komunikazio protokoloak hobetzea", "epaitegien osaera argitaratzea" eta ikasleen "banaketa orekatuagoa" aztertzea. Horrez gain, proben antolaketarako "barne araudi zehatzago eta argiago bat" aurreratzea proposatu du. Hobekuntza horiek aztertzeko prest agertu da sailburua, oraindik ere konpondu gabeko galdera bat baino gehiago dagoen bitartean.
