Beldur Barik kanpainak indarkeria sexistaren aurkako borroka indartzen du jaietan

Eusko Jaurlaritzak, Eudel eta foru aldundiek sustatutako kanpaina berriak indarkeria sexista egun zein gauez gertatzen dela gogorarazten du.

Irudi generiko bat Euskadiko kale batean egun argiz.
IA

Irudi generiko bat Euskadiko kale batean egun argiz.

Eusko Jaurlaritzak, Eudel eta foru aldundiek sustatutako Beldur Barik kanpainak indarkeria sexistaren aurkako borroka indartu du jaietan, eguneko zein gaueko erasoak jomugan jarriz.

Udako jaiak hasi direnean, indarkeria sexisten prebentzioa berriro ere agendan jarri da Euskadin. Erakundeek, Emakunde, Eudel eta hiru foru aldundiak, Beldur Barik, gau eta egun kanpaina berria aurkeztu dute. Kanpaina honek emakumeek espazio publikoan libreki ibiltzeko duten eskubidea aldarrikatzen du, beren janzkerak, kontsumoak edo ordua edozein dela ere.
Aurtengo mezuak errealitate bati jarri dio arreta: indarkeria matxistak ez dira gauetara edo gaueko aisialdi guneetara mugatzen. "Ez ditugu jarrera matxistak onartuko ez gauez ezta egunez ere", adierazi zuen Miren Elgarresta Emakundeko zuzendariak kanpainaren aurkezpenean. Elgarrestak ohartarazi zuen indarkeria matxista "gure gizartean oraindik ere latent dagoela eguneko 24 orduetan, bere forma ezberdinetan agertuz: indarkeria sinbolikoa, psikologikoa, fisikoa". Horregatik, administrazioek "jaietan espazio libre eta seguruak eraikitzeko ardura hartu behar dutela" defendatu zuen, pertsona guztien errespetua bermatzeko.
Kanpainak material berriak ditu, hala nola gida bat jai inguruneetan erasoak identifikatu eta aurre egiteko, eta dekalogo bat indarkeria egoeren aurrean nola jokatu jakiteko gomendioekin. Emakundeko zuzendariak azken urteetan lortutako aurrerapausoak aitortu zituen, baina azpimarratu zuen sentsibilizazio lanak jarraitu behar duela. "Udalerri askotan sentsibilizazio aurrerapauso garrantzitsuak eman dira, baina jarraitu egin behar dugu azpimarratzen jaiak ezta alkoholak ere ez dutela indarkeria matxista justifikatzen", esan zuen.
Joan den udako jaietan, emakumeentzat seguruagoak izan ziren eraso sexisten eta jokabide sexistaren datuak. Hala ere, datuen hobekuntza nabarmena izan arren, indarkeria zero printzipioak jarraitzen du helburu bakarra izaten. Euskal Poliziaren (Ertzaintza eta udaltainak barne) balantzeak joera hori berretsi zuen. Gasteiz eta Donostia izan ziren hobekuntza nabarmenenak, iazko datuekin alderatuta %20ko jaitsiera izan baitzuten sexu eraso eta jokabide sexistengatik jarritako salaketetan. Bilbon, Aste Nagusia bederatzi egunetan, sexu askatasunaren aurkako 13 delitu zenbatu ziren, %6 gutxiago. Besteak beste, Getxok hiru kasu eta Irunek bi kasu erregistratu zituzten, iazko kopuru berberak mantenduz. Barakaldok, berriz, ez zuen horrelako salaketarik izan.
Euskadi osoan, segurtasun dispositiboak 727 pertsona atxilotu edo ikertu zituen sexu delituekin lotuta. Bingen Zupiria Segurtasun sailburuak adierazi zuenez, erasoen atzerakada faktore batzuen konbinazioari zor zaio, hala nola polizia-kideen arteko koordinazio handiagoa, agente uniformatuen eta jantzi zibilen presentziaren indartzea, jai-eremuetako sarbide-kontrolak eta prebentzio-kanpainak.
Zentzu horretan, Esther Apraiz Eudel-eko presidenteak udaletxeek konpartsekin, ostalaritzarekin eta talde feministekin egiten duten lana azpimarratu zuen jai seguruagoak diseinatzeko. Era berean, gizarte osoari dei egin zion inplikatzeko eta "ez begiratzeko beste aldera" eraso bat ikusten denean, erantzuna kolektiboa izan behar dela gogoraraziz. "Jaiak 24 orduz bizi badira, berdintasuna ere bai", azpimarratu zuen. Ildo beretik, Iñaki Gurtubai Arabako Berdintasuneko foru diputatuak udako leloa "uneoro jai seguruak eraikitzeko deia" gisa definitu zuen, eguneko lehen ekitalditik gaueko azkeneraino. Haren iritziz, herri ospakizunak "emakumeentzako espazio seguruak, askatasun espazioak" izan behar dira.