Eusko Jaurlaritzako Ogasun Sailburuordeak Kontzertu Ekonomikoa autogobernu eta lehiakortasun eredu sendo gisa defendatu du mundu globalizatu batean. Adierazi duenez, eredu honek nazioartean lehiakorrak diren zerga-sistemak eraikitzea ahalbidetu du, jarduera ekonomiko aurreratua garatzera eta kalitatezko enplegua sortzera bideratuta.
Adierazpen horiek Bilbon antolatutako “Bizkaiko Foruaren 500 urte eta Foru Ogasuna (1526–2026)” Nazioarteko Kongresuaren baitan egindako mahai-inguru batean egin dira. Foro horrek hiru egunez bildu ditu adituak, euskal foru sistemaren bilakaera historikoa eta etorkizuneko erronkak aztertzeko.
“"Kontzertu Ekonomikoak nazioartean lehiakorrak diren zerga-sistemak eraikitzea ahalbidetu du, jarduera ekonomiko aurreratua garatzera eta kalitatezko enplegua sortzera bideratuta."
Ogasun Sailburuordeak Kontzertu Ekonomikoak euskal erakundeei aitortzen dien arautze-autonomia nabarmendu du, bai Lurralde Historiko bakoitzeko zerga-sistemak diseinatzeko, bai Foru Ogasunen araubide juridiko propioa ezartzeko. Gaitasun hori funtsezkoa izan da Euskadiko behar ekonomiko eta sozialei egokitutako eredu fiskal eraginkorra konfiguratzeko.
Gainera, eredu honek Foru Ogasunak hurbilak, irisgarriak, gardenak eta eraginkorrak izatea ahalbidetu duela azpimarratu du, segurtasun juridikoarekin eta arautze-egonkortasunarekin konprometituta, herritarren eta enpresen konfiantza sortzeko ezinbesteko faktoreak direnak.
Ogasun Sailburuordeak azpimarratu duenez, lehiakortasun fiskalak erantzukizunarekin eta egonkortasunarekin batera joan behar du beti. “Segurtasun juridikoa eta egonkortasuna gaur egun arautze-gaitasuna bezain garrantzitsuak diren aktiboak dira, batez ere gero eta konplexuagoa den ekonomia globaleko ingurune batean”, gaineratu du.
Bere hitzaldiaren zati garrantzitsu bat Kontzertu Ekonomikoak globalizazioaren eta nazioarteko koordinazio fiskalaren egungo egoeran duen papera aztertzera bideratu du. Ildo horretan, zerga-figura gakoetan arautze-gaitasun autonomoa duen kontzertazioaren garrantzia defendatu du, hala nola Zerga Osagarrian, finantza-erakunde jakin batzuen interes eta komisioen marjinaren gaineko zergan eta Ez-egoiliarren Errentaren gaineko Zergan (IRNR) arautze-autonomia osoan.
“"Zerga-figura horietan arautze-gaitasuna izateak erronka ekonomiko berriei eraginkortasunez erantzuteko aukera ematen digu, gure sistema eusten duten foru-printzipioei uko egin gabe."
Ogasun Sailburuordeak Kontzertu Ekonomikoa euskal foraltasunaren berme gisa zabaltzeko, sozializatzeko eta nazioartekotzeko beharra azpimarratu du. Bere ustez, Kontzertua ez da finantzaketa-mekanismo tekniko gisa soilik hauteman behar, autogobernuaren eta zerga-erantzukizunaren adierazpen gisa baizik.
Gabinete de Prospecciones Sociológicas-ek egindako azterlan baten emaitzek babesten dute hausnarketa hori. Azterlan hori joan den martxoan aurkeztu zen Bilbon, eta Euskadin Kontzertu Ekonomikoaren pertzepzio sozialari buruzkoa da. Azterlanak jasotzen duenez, euskal herritarren %60k Kontzertu Ekonomikoaren berri izan du, eta talde horren barruan, %40k bakarrik dio ondo ezagutzen duela, eta horrek zabalkundean aurrera egiten jarraitzeko beharra agerian uzten du.
Hala ere, datuek oso balorazio sozial positiboa islatzen dute: herritarren %90ek autogestioarekin eta autogobernuarekin lotzen du, %87k garapenarekin eta egonkortasun ekonomikoarekin, eta %85ek ongizatearekin eta bizi-kalitatearekin Euskadin. “Datu horiek berresten dute Kontzertu Ekonomikoa gure ongizate-ereduaren zutabeetako bat dela, nahiz eta haren ezagutza eta ulermena hobetzeko tartea izan”, adierazi du Ogasun Sailburuordeak.
Ogasun Sailburuordeak bere parte-hartzea amaitu du nazioarteko kongresu honen moduko ekimenen garrantzia azpimarratuz, foru sistemaren ezagutza, prestigioa eta proiekzioa indartzen baitute. Defendatu du autonomiaren, erantzukizun partekatuaren eta mundura irekitzearen konbinazioa dela Kontzertu Ekonomikoaren etorkizunerako bermerik onena.
Kongresua Ituna Kontzertu Ekonomikoaren eta Foru Ogasunen Dokumentazio eta Ikerketa Zentroak (EHU), Euskal Herriko Zuzenbide Historikoaren Institutuak (EHU) eta Kontzertu Ekonomikoaren Katedrak (EHU) antolatu dute, Bizkaiko Foruaren bosgarren mendeurrena dela eta. Saioak Bizkaia Aretoa – UPV/EHUn egin dira.
