Elikagaien galerak eta xahuketa prebenitzeko 1/2025 Legea indarrean sartu izanak erabat aldatu du Bizkaiko Elikagaien Bankuaren egunerokoa. Araudi berriak, xahuketaren aurkako borrokan aurrerapauso bat suposatzen duena, eskakizun logistiko handiagoa dakar boluntarioen menpe dagoen erakundearentzat.

Arauak enpresak behartzen ditu galerak murrizteko planak izatera, baliabideak hobeto kudeatzera eta soberakinak ematera. Nahiz eta 2025eko apirilean sartu zen indarrean, urtebeteko egokitzapen epea eman zen, eta epe hori orain amaitzen da, eskakizunak eta zigorrak erabat aplikatzen hasten direnean. Beste neurri batzuen artean, supermerkatu eta establezimenduek kontsumorako egokiak diren elikagaien dohaintza lehenetsi behar dute, iraungitze-data hurbil duten produktuen salmenta sustatu, eta ostalaritzaren kasuan, bezeroei soberakinak eramateko ontziak eskaini. Ez betetzeak 500.000 euroko isunak ekar ditzake kasurik larrienetan.

Aldaketa nagusia jasotzen dituzten produktuen motan dago. Orain arteko elikagai arruntez gain, supermerkatuetatik datozen prestaturiko otorduak ere jasotzen dituzte. Luis Crovetto presidenteak azaldu duenez, "elikagai prestatuak jasotzen ari gara eta hori arazo bat da, iraungitze-data oso hurbila baitute". Faktore horrek prozesu guztiak bizkortzera behartzen du. Bilketa ia berehalakoa izan behar da, eta banaketa ere arina, produktuak egoera onean irits daitezen. "Hotz-katea mantendu behar da, eta horrek furgonetak hozkailuekin joatea dakar", gaineratu du.

Elikagaien Bankuak lau ibilbide ditu gaur egun —Eskuinaldea, Ezkerraldea, Bilbo eta Durangaldea—, eta zortzi furgonetak egiten dituzte ibilbide horiek astelehenetik larunbatera. Hala ere, bolumenaren igoerak bidaiak areagotzera behartu du. "Ibilbidea bera da, baina joan-etorri gehiago egin behar dira", adierazi du Crovetto k. Jarduera-igoera honek boluntario gehiago, batez ere gidariak, premiaz kontratatzeko beharra azpimarratu du. "Ez da baimen berezirik behar, ohiko gidabaimena nahikoa da, baina konpromisoa bai", azpimarratu du. Zereginak goizeko zortzietatik eguerdira arte supermerkatuetan elikagaiak biltzea eta biltegi zentralera eramatea dira, handik gizarte-erakundeei banatzeko. Gaur egun, laguntza-erakunde honek 170 boluntario inguru ditu, baina kopuru hori labur geratzen da eskakizun berrien aurrean.

Garraioaz gain, legeak inbertsioak egitera behartu du baldintza berrietara egokitzeko. "Furgoneta guztietan hotza jarri behar izan dugu, biltegiko langileak ugaritu tenperaturak kontrolatzeko eta hotz-katea bermatzeko ekipoak erosi", azaldu du presidenteak. Elikagaiak banatzen dituzten erakundeetara segurtasunez eramateko ontzi bereziak ere erosi dituzte.

Zailtasunak gorabehera, Crovetto k aldaketa positiboa dela azpimarratu du. "Dieta asko hobetzen ari gara eta, batez ere, haragia eta arraina ematen ari gara, lehen egiten ez genuena", nabarmendu du. Oilaskoa, tortillak eta barazki beteak bezalako plater prestatuen etorrerak jauzi kualitatibo bat dakar, batez ere sukalderik ez duten eta geletan bizi diren familientzat. "Pertsona horiei elikagai hauek zoragarri datozkie", adierazi du.

Legea astebete baino ez darama erabat aplikatzen, eta sistema egokitzapen fasean dago. "Inoiz ez dakizu zer emango dizuten, egun batean asko biltzen duzu eta beste batean gutxiago. Baina dohaintzen bolumena handitu egin da", aitortu du. "Boluntario nahikorik gabe, eredua ez da jasangarria", onartu du. Horregatik, Elikagaien Bankuak herritarrei dei egiten jarraitzen du. Lagundu nahi dutenek malgutasunez egin dezakete, beren erabilgarritasunera egokituz, baina orain inoiz baino gehiago eskuak behar dituen kate bati lagunduz, hautsi ez dadin.