Uda hurbiltzen ari denez, Bizkaiko hondartzetako uraren kalitatea funtsezkoa da bai bertakoentzat bai bisitarientzat. Horregatik, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak 500 lagin baino gehiago hartzea aurreikusi du denboraldi honetarako, areak osasun baldintza egokiak betetzen dituztela ziurtatzeko. Lagin horiek 36 puntutan hartuko dira, lurraldeko hondartza guztietan banatuta, eta beharrezkoa izanez gero, lagin gehigarriak ere egingo dira.
Duela 35 urte baino gehiagotik, Osasun Saila arduratzen da Euskadiko bainu-guneen osasun-egoera zaintzeaz, bai uraren kalitatearen bai ingurunearen baldintza higieniko-sanitarioak kontrolatuz. Zaintza horretarako, ezinbestekoa da ur-laginak biltzea, derrigorrezko parametroak kontrolatzeko eta emaitza analitikoen arabera sailkatzeko. Sailkapen horretan oinarrituta, bainu osasungarri baterako baldintzen gomendioa egiten da, herritarrei uraren kalitatearen eta gerta daitezkeen kutsadura-pasarte, ezohiko egoera edo anomalia-egoeren berri emanez.
Denboraldi bakoitzean lagin kopuru jakin bat programatzen da, bainu-gune kopurua eta gune bakoitzeko laginketa-puntu kopurua kontuan hartuta. Bilketa-maiztasuna aldakorra da, puntuaren arabera, eta kutsadura-pasarte laburrak izateko aukera handiagoa dutenetan areagotu egiten da. Horrela, kasu gehienetan, hondartza bakoitzeko bainu-denboraldi ofizialean astero hartzen dira laginak, baina badira hamabost egunean behin egiten direnak ere. Aurretiazko laginketak ere egiten dira, hondartza-denboraldia ura egoera onean has dadin ziurtatzeko.
Bizkaiko hondartzetan 36 laginketa-puntu ezarri dira, arearen hedaduraren arabera. Adibidez, La Arena, Gorliz edo Arriatera-Atxabiribil bezalako hondartzek hiru puntu dituzte; Ereaga, Barinatxe, Laida edo Karraspio hondartzek bi; eta gainerakoetan, lagin bakarra hartzen da, hala nola Portu Txiki (Zierbena), Las Arenas, Arrigunaga, Azkorri, Muriola, Plentzia, Armintza, Laidatxu, Toña, San Antonio, Ea, Isuntza edo Arrigorri. Puntu horiek uraren kalitatearen eta bainulari gehien joaten diren gunearen adierazgarri izateko aukeratzen dira.
Laginak goizez hartzen dira, 6:45etik aurrera, betiere argi naturala dagoenean. Gorabeherak izanez gero, arratsaldean ere har daitezke, eta hozkailuan gorde behar dira (8ºC-tik behera) hurrengo egunean laborategira eraman arte. Gutxienez metro bateko sakoneran eta gainazaletik 30 zentimetrora sartuta hartzea gomendatzen da, betiere itsasoaren baldintzek ahalbidetzen badute. Etiketatuta eta hondartzaren egoera, itsasoaren egoera, tenperatura edo bilketan gerta daitezkeen gorabeherak jasotzen dituen formulario batekin batera, hozkailuan eramaten dira Derion dagoen Bizkaiko Osasun Publiko eta Adikzioen Azpi-zuzendaritzara, non 11:00ak baino lehen aztertzen diren. Aurreko egunean bildutako ezohiko laginen kasuan, 9:00ak baino lehen entregatzen dira laborategian.
Gehienetan, 19 lagin hartuko dira hondartza-denboraldiak iraungo dituen lau hilabeteetan, ekainaren 1etik irailaren 30era bitartean, guztira 570 lagin uda osoan zehar. La Arena, Portu Txiki, Las Arenas, Ereaga, Arrigunaga, Muriola, Plentzia, Gorliz, Armintza, Laidatxu, Aritxatzu, Toña, San Antonio, Laida, Ea, Isuntza, Karraspio eta Arrigorri hondartzetan astero egingo dira laginketak, eta hamabost egunean behin Azkorri, Barinatxe, Arriatera-Atxabiribil, Bakio, Aritzatxu, Laga eta Ogella hondartzetan. Las Arenas, Toña, San Antonio eta Karraspio ko itsasadarraren gunean kontrolak areagotu egingo dira, aste berean hiru arte, euri edo gorabeherak izanez gero. Ohiko moduan, kontrolak denboraldiko astelehenero egiten dira.
Uraren kalitatea aldatzen duten kutsadura-pasarteak edo beste inguruabar batzuk gertatzen direnean, dinamika hori aldatu egiten da; kasu horietan, laginak behin eta berriz errepikatzen dira, ura bainurako egokia dela egiaztatu arte. Azken urteetan, programatu gabeko lagin horien kopurua nabarmen handitu da. Alde batetik, uraren kalitate-estandarrak gero eta zorrotzagoak direlako, eta bestetik, denboraldi guztietan prezipitazio biziak erregistratzen direlako, uraren kalitatea aldatzen dutenak, gero eta maiztasun eta intentsitate handiagoarekin, klima-aldaketaren ondorioz. Gainera, laginak prozesatzeko eta emaitzak lortzeko denbora gero eta laburragoa da, eta horrek aste berean hainbat lagin biltzea ahalbidetzen du.
