Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) ikasturte berriaren irekiera ofizialean, Joxerramon Bengoetxea errektoreak unibertsitate eredu propioaren aldeko aldarria egin du. Ekitaldia Arabako Campuseko Letren Fakultatean izan da, eta Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidenteak deklaratu du inauguratutzat ikasturte akademiko berria.
Aurtengo ikasturtean, 8.859 graduko ikasle berrik hasi dute urtea. Ikasturte hau markatuko duten bi elementu nagusiak unibertsitateko plan berria eta unibertsitateei buruzko lege berriaren proiektua dira. Bengoetxeak azpimarratu du lege berri honek "unibertsitate eredu propio bat konfiguratzeko" balio behar duela, eta EHUren "lidergoa proiektatzeko eta unibertsitate publiko gisa duen berezitasuna aitortzeko" lanean jarraituko dutela adierazi du.
Errektoreak nazioarteko rankingek sortzen duten lehiari aurre egiteko erronkak ere aipatu ditu. Espainiar Estatuan unibertsitateak "oinarri ikertzaile sendo eta lehiakorra" duela adierazi du, baina ARWU rankingean hobeto kokatutako unibertsitateekiko "alde handia" dagoela nabarmendu du, bereziki nazioarteko inpaktu zientifikoan eta ikerketa bikaintasunaren aitortzan. Horregatik, komunitateko kideei eskerrak eman dizkie ARWUk neurtzen ez dituen beste adierazle batzuk hobetzeko egiten duten lanagatik, hala nola, eleaniztasuna, irakaskuntza, zientzia-kulturaren dibulgazioa, transferentzia, gizarte-konpromisoa eta pertsonen zaintza.
Bengoetxeak adimen artifizialaren (IA) eta hori garatzen ari diren korporazioen eraginari buruz ere ohartarazi du. "Ez dugu IA deabrutu nahi", esan du, "baina bai horrekiko dependentzia totala". Hezkuntzan eta unibertsitate-irakaskuntzan duen eragina "izugarria" dela adierazi du, eta bere aukerak aztertzeko beharra azpimarratu du, "ez esklabotza epistemologikora iritsi, ezta ezagutza guztia horren esku utzi".
Azkenik, erronka demografikoak dakarren erronka nabarmendu du, eta azaroan Bilbon egingo den UNAM unibertsitate mexikarrarekin topaketa akademiko bat iragarri du.
Bengoetxeak aurreko ikasturtean gidatu zituen hiru ardatzak gogorarazi ditu: "emana genion hitza betez", unibertsitatearen beharren diagnostikoa aurkeztu da aurrekontuetarako; 2026-2028 Plan Estrategikoa landu eta onetsi da; eta Klaustroak EHUren Estatutu berriak eztabaidatu, bozkatu eta onetsi ditu. Horregatik, "oso harro" agertu da bai emaitzarekin bai EHUko komunitateak erakutsitako konpromisoarekin.
Bere hitzaldian, Bakartxo Tejeria presidenteak unibertsitatearen "funtsezko papera" azpimarratu du herrialde baten "garapen ekonomiko, zientifiko eta kulturala bermatzeko, kohesioa eta herritarren ongizatea indartzeko eta elkartasunean eta justizia sozialean aurrera egiteko". EHU munduko 400 unibertsitate onenen artean kokatzeagatik zoriondu ondoren, "Eusko Jaurlaritzaren konpromisoa gure unibertsitate sistemarekin" nabarmendu du, "bikaintasunera orientatzen jarrai dezan eta Euskadiren garapen ekonomiko eta sozialari eta erronka teknologiko-digitalari erantzuteko talentua eta ezagutza aurreratua sor dezan".
Bestalde, Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza sailburu Juan Ignacio Pérez Iglesiasek datozen urteetarako unibertsitate-esparruko gai nagusiak jorratu ditu: irakasleen karrera akademikoa; eta unibertsitate-komunitatearen eta ikerketaren ongizate psikologikoa, bereziki nazioarteko izaera azpimarratuz. Zentzu horretan, "unibertsitate onak" nazioarteko testuinguruan neurtu behar direla azpimarratu du, onenekin alderatuz, baina "zerbitzatzen duen komunitateari, haren beharrei eta nahiak ez ahazteko".
Leire Garmendia EHUko idazkari nagusiak iazko memoriaren laburpena egin du, EHUren estatutu berrien eta 2026-28 Plan Estrategikoaren onespena nabarmenduz, baita komunitatearen parte-hartzea ere. Prestakuntza, ikerketa eta transferentzia arloetako datu onak ere azpimarratu ditu. Iaz, 566 doktorego-tesi defendatu ziren, horietatik %46k nazioarteko aipamena zuten; halaber, euskaraz defendatutako 82 tesi horietatik, erdiak nazioarteko aipamena lortu zuen. Bestalde, ikerketa babesteko deialdi lehiakorretan 55,6 milioi euroko itzulera lortu zen (%4 gehiago iazkoarekin alderatuta), 11,7 milioi nazioarteko ikerketa-deialdietan eta 10,5 milioi "Ezagutzaren Sorkuntza" proiektuen deialdian.
Halaber, 1.500 proiektu baino gehiago egin dira kanpoko eragileekin elkarlanean, 14 milioi eurotik gorako diru-sarrerak sortuz, eta EHU Europako Ikerketa Kontseiluaren (ERC) 5 beka prestigiotsu eskuratu ditu.
Prestakuntza arloko berritasunen artean, unibertsitateko mikro-kredentzialak aipatu ditu. Europak finantzatutako programari esker, 121 mikro-kredentzial eskaini dira (aurreikusitakoaren hiru aldiz gehiago), eta horietan 2.700 profesional baino gehiago matrikulatu dira 80 erakunde, enpresa eta administrazio publikoko erakundetatik.
EHUren enplegagarritasun mailari dagokionez, Lanbide Euskal Enplegu Zerbitzuak emandako datuak gogorarazi ditu. Hala, tituludunen %92a lanean ari da (%2 gehiago iazkoarekin alderatuta), eta EHUko lizentziatuek hiru hilabetetan baino gutxiagoan lortzen dute lehen lana.
Ekitaldian izan ziren, besteak beste, Nekane Balluerka eta Iñaki Goirizelaia EHUko errektore ohiak; Xabier Aizpurua Unibertsitate Politikako sailburuordea eta Sara Urionabarrenetxea Unibertsitate Plangintza eta Antolamenduko zuzendaria; Jon Nogales Prieto Mugikortasun Iraunkor eta Bide Azpiegituretako foru-diputatua; Irma Basterra Arabako Batzar Nagusietako presidentea; Xabier Barandiaran, Ikoitz Arretxe, Patricia Campelo eta Muriel Larrea Legebiltzarreko Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza batzordeko kideak; eta Sonia Díaz de Corcuera Gasteizko Hezkuntza eta Kultura zinegotzia.
Arlo akademikotik, Juan José Etxeberria (Deustuko Unibertsitatea), Bixente Atxa (Mondragon Unibertsitatea) eta Eva Egiguren (EUNEIZ) errektoreak izan ziren; Roldán Jimeno (UPNA) idazkari nagusia; Aitor Bengoetxea (UEU) zuzendaria; Rubén González (UNED-Gasteiz) zuzendaria; eta Javier Planes (TECNUN, Nafarroako Unibertsitatea) Ingeniaritza Eskolako zuzendaria.
