Eusko Alderdi Jeltzaleak argi utzi du ez dela EH Bilduren arrastoan sartu euskara-politikari dagokionez, Alderdi Sozialistek diotena gezurra dela adieraziz. Adostasuna bilatzea ez da inoren mende egotea, eta EAJk bere bidea egin du beti, Euskararen Legeak jasotzen duen bezala, euskara Euskal Herriko hizkuntza propioa dela eta gaztelaniarekin batera ofiziala dela aitortuz. Horri esker bermatu dira euskarazko irakaskuntza eta euskalgintzaren babesa erakundeetatik.
Alderdi Sozialistak gogorarazi behar luke EAJ ez zela itxaron geratu 1982an ezker abertzaleak Legebiltzarrean parte hartu arte Euskararen Erabilera arautzeko Legea onartzeko. HBk ez zuen parte hartu, baina EAJk gidatutako akordioari esker lege hori onartu zen, frankismo osteko lehen legealdian. Orain, PSEk akordiotik erretiratzen bada, EAJk aurrera jarraituko du euskararen alde, beti bezala, herri honetan euskaldun izanez bizitzeko helburuarekin.
Euskararen presentziak administrazioan eta hezkuntzan nabarmen egin du aurrera. Duela 30 urte funtzionarioen herenak zuen euskara egiaztatuta; gaur egun, %90 baino gehiagok dute profil bat, eta askok euskaraz lan egiten dute. Hezkuntzan, unibertsitate aurreko eskola publikoan 25.000 ikasletatik 165.000ra igo da euskaraz ikasten dutenen kopurua, sare itundua kontuan hartuta 300.000tik gora iristen dira. D eredua da nagusi, batez ere Gipuzkoan.
Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan egoerak desberdinak izan arren, euskarak aurrera egin du, eta gurasoek aukeratutako D eredua da nagusi. Legebiltzarrak bermatutako aukeratzeko eskubideak gizartea girotzen du euskararen alde. Euskararen Legearen aldeko apustua erabakigarria izan zen, eta EAJk asmatu zuen hori egitean, ezker abertzaleak Legebiltzarrari bizkarra eman arren.
Pedro Miguel Etxenike, garai hartako Hezkuntza Sailburuak, Nafarroako hizkuntza politikaren aurrean kezka agertu zuen, euskara moztu eta txikitzen zela salatuz. Nafarroako Foru Legeak gaztelania ofizial izendatu zuen, eta ondorioak nabariak dira: ikasleen %76k gaztelaniaz ikasten dute, Euskal Erkidegoan gertatzen denaren alderantziz. Etxenikek arrazoi zuen, eta Alderdi Sozialistak lotsa izan beharko luke zuzentasunik gabeko politika egiteagatik.
Euskararen Legea malgutasunez, zuhurtziaz eta hizkuntza eredua aukeratzeko askatasuna defendatuz egin zen, diglosia gaindituz elebitasunera heltzeko helburuarekin. Ezin da aldi berean euskarak administrazioan traba egiten duela esan eta bere erabilera bultzatu. Alderdi Sozialista harrapatuta dago, ez baitu nahi euskarafoboa izan, baina ez du argi ikusten nola egin aurrera. Euskara da herri honen euskarria eta hazkurria, euskal nortasuna eta bizigarria.
Euskal identitatea funtsezkoa da mundualdi honetan. Euskara dugu sustrai propioa, eta bertakotzen gaitu. Euskara baliotsu, erakargarri eta beharrezko izaten asmatu behar dugu, herri gisa jokatzeko. Euskara da Euskadiko politikaren muina, eta Alderdi Sozialistak ez du bazterrean geratu behar, EAJk adostasuna bilatzen ahalegindu den arren.
