Odol-emateak bereziki zaurgarria den urteko sasoirik delikatuenari aurre egiten dio. Donatzailearen Mundu Egunarekin bat eginez, Osasun Sailak eta Osakidetzak biztanleriari dei egin diote udan emate-erritmoari eutsi diezaion, erreserbak nabarmen murrizten baitira. Uztailak eta abuztuak, Gabonekin batera, zailenak dira Euskadiko ospitaleetako odol-osagaien hornikuntzarako. Osakidetzak azpimarratzen du komeni dela jaitsiera horri aurrea hartzea, jada eta modu iraunkorrean emanez uda osoan zehar.
Euskadin ia 400 odol-emate behar dira egunero ospitaleen eguneroko jarduera mantentzeko, kirurgia programatuetatik hasi eta minbiziaren tratamenduetaraino eta larrialdietako arretaraino. Gaur egun, Euskadiko biztanleriaren %3 inguru ematen du erregularki, eta erakundeek uste dute beharrezkoa dela kopuru hori gutxienez %4ra igotzea, sistemaren egonkortasuna bermatzeko eta gero eta handiagoak diren osasun-beharrei erantzuteko.
Osakidetzak gogorarazten du odolak iraungitze-data duela eta ezin dela mugagabean gorde, beraz, emateak etengabeak izan behar dira. «Odola ezin da fabrikatu; herritarren eskuzabaltasuna da egunero bizitzak salbatzea ahalbidetzen duen motor bakarra», azpimarratzen dute Osasun Sailatik.
Gasteizen emateko aukera dutenek Katedral Berrian (Magdalena, 1) dute emate-gune bat. Baldintzak errazak dira: 18 eta 65 urte bitartean izatea, osasun onean egotea eta 50 kilotik gora pisatzea. Arabako puntu finkoak eta unitate mugikorrak astero aldatzen dira, baita haien ordutegiak ere. Eguneratutako egutegia donantesdesangre.eus/donde-donar webgunean eta Donantes de Sangre de Euskadi-ren sare sozialetan kontsulta daiteke.
Gizonek urtean lau aldiz eman dezakete odola eta emakumeek hiru aldiz, betiere bi hilabeteko gutxieneko tartea errespetatuz. Plasaren kasuan, muga 25 emate urteraino zabaltzen da. Emate bakoitzetik hiru osagai lortzen dira, aplikazio desberdinekin, hainbat pazienteri laguntzeko. Hematieen kontzentratuak 42 egunez gordetzen dira, plaketak bost eta zazpi egun artean, eta plasma hiru urtez izoztuta, sendagaiak fabrikatzeko etengabe erabiltzen baita. Beharra iraunkorra da: Euskadin norbaitek odola behar du bost minuturo.
Tatuaje bat egin ondoren lau hilabete itxaron behar da, eta gauza bera gertatzen da kirurgia nagusi baten ondoren. Dentista-kasuan, berrikuspen batek egun berean emateko aukera ematen du, garbiketa batek 24 orduko itxaronaldia eskatzen du, betetze batek 72 ordu eta hortz-kentze batek zazpi egun.
Ematearen garrantzia ikusgarri egiteko, Osakidetzako Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroak ekimen bat sustatu du, non erakunde ugari gorriz argiztatzen baitira Donatzailearen Mundu Eguna dela eta. «Data hau aprobetxatu nahi dugu gogorarazteko odol-emateak, nahiz eta elkartasun eta altruismo ekintza indibidual batetik jaio, funtsezko baliabide estrategiko bat dela sistemaren iraunkortasunerako», azaltzen dute. Araban, Eusko Legebiltzarrak, Arabako Batzar Nagusiek eta Arabako Foru Aldundiak, baita Gasteizko Udalak ere, parte hartu dute, eta horiekin batera Iruña Oka eta Berantevillako udalerriek ere.
Joan den urtean Euskadik 79.107 odol-emate erregistratu zituen, 46.418 pertsonak egindakoak, gehienak ohiko donatzaileak, eta horiei 6.599 pertsona berri gehitu zitzaizkien. Konpromiso horri esker, emateek urtean 60.000 paziente baino gehiagori zuzenean edo zeharka laguntzea ahalbidetzen dute.
Osasun Sailak eta Osakidetzak eskerrak eman nahi izan dizkiete ematen duten edo inoiz eman duten pertsona guztiei. Gorriz argiztatzeak omenaldia egin nahi die bai modu altruistan egiten dutenei, bai urtero transfusioak edo odol- eta plasma-emateetatik eratorritako tratamenduak jasotzen dituzten milaka pertsonei.
Donantes de Sangre de Euskadi-k egunero eguneratzen du bere erreserben egoera odol-taldeka. Ekainaren 14ko argazkian, Rh negatiboko lau taldeak (O-, A-, B- eta AB-) premiazko emate egoeran zeuden; O+ eta A+ taldeek bi edo hiru eguneko epean emateak behar zituzten, eta B+ eta AB+ bakarrik mantentzen ziren egonkor. Negatiboen eskasia bereziki sentikorra da, O- baita emaile unibertsala eta ezinbestekoa larrialdietan. Eguneratutako egoera edozein unetan kontsulta daiteke donantesdesangre.eus helbidean.
