Vitoria-Gasteiz ek Mugikortasun Jasangarri eta Espazio Publikoaren Plan berria aurkeztu du, datozen bost urteetan hiriko mugikortasun eta espazio publikoaren politikak definituko dituena. Planak, 77 ekintza eta 95,8 milioi euro ko inbertsioa aurreikusten ditu, autoaren mendekotasuna murrizteko eta mugikortasun jasangarriagoa, irisgarriagoa eta seguruagoa sustatzeko helburuarekin.
Alkateak, Maider Etxebarria k, azpimarratu duenez, plan honek Vitoria-Gasteiz mugikortasun jasangarriaren, hiri-kalitatearen eta herritarrentzako espazio publikoaren berreskurapenaren erreferente bihurtu duen ereduari jarraipena emango dio. Hala ere, erronkak eboluzionatzen ari direla eta aurrera egiten jarraitu behar dela adierazi du, mugikortasun aktiboaren "geldialdia" eta ibilgailu pribatuaren pisua berreskuratzea nabarmenduz, klima-aldaketara egokitzeko, irisgarritasun unibertsala bermatzeko eta garraioaren deskarbonizazioa lortzeko beharrarekin batera.
“"Planteatzen dugu hiri bat osasuntsuagoa, irisgarriagoa, seguruagoa, inklusiboagoa eta autoarekiko mendekotasun gutxiagokoa izatea. Hiri bat non oinez ibiltzea, bizikletaz joatea edo garraio publikoa erabiltzea aukera erosoena, eraginkorrena eta erakargarriena izaten jarraituko duen. Hiri bat, hiri-politiken erdigunean pertsonak jartzen jarraituko duena."
Helburu horiek lortzeko, Planak 11 jarduketa-programa tan antolatutako 77 ekintza jasotzen ditu. Aurreikusitako eszenatokiak dioenez, egunero 7.500 bidaia gutxiago ibilgailu pribatuan eta 5.000 bidaia gehiago garraio publikoan egingo dira, neurririk hartu ez balitz aurreikusitako bilakaerarekin alderatuta.
Miren Fernández de Landa, Espazio Publiko eta Auzoetako zinegotziak, nabarmendu duenez, plan berriak azken bi hamarkadetako esperientzia jasotzen du eta hiriaren egungo beharretara egokitzen du. "Hogei urte daramatzagu gure kaleak mugitzeko eta bizitzeko modua hobetzen lan egiten. Asko aurreratu dugu, baina baita ikasi ere auzo bakoitzak bere ezaugarriak dituela eta irtenbideak errealitate horretara egokitu behar direla. Hiri erosoagoa, seguruagoa eta irisgarriagoa nahi dugu, non pertsona guztiek autonomiaz mugitzeko eta espazio publikoaz gozatzeko aukera izan dezaten."
Berritasun nagusien artean, Fernández de Landak aipatu du supermanzana-ereduaren berrosatzea, eremu bakoitzaren ezaugarrien arabera malguago aplikatuko dena, eta Vitoria-Gasteiz "30" Hiri baterantz progresiboki aurrera egiteko proposamena. Planak, gainera, ibilbide peatonal eta ziklistak hobetzea, irisgarritasun-hesiak kentzea, eskola-inguruneetako jarduketak eta kaleak klima-aldaketara egokitzeko itzal eta landaretza gehiago sartzea aurreikusten du.
Garraio publikoari dagokionez, dokumentuak sarearen azterketa integral bat planteatzen du TUVISA eta tranbiaren arteko koordinazioa hobetzeko, konexio berriak aztertzeko eta zerbitzuak hiriaren bilakaerara egokitzeko. Era berean, oraindik erregulaziorik ez duten antzinako biraren barneko auzoetara OTAren hedapen progresiboa jasotzen du, inguruko guneetan dituen ondorioen azterketaren aurretik. Gainera, 2025ean aurkeztutako industria-poligonoetarako mugikortasun-estrategia jasotzen du, egunero gune horietara joaten diren 40.000 pertsona ingururen joan-etorriak hobetzeko.
Zinegotziak herritarren parte-hartzea ere balioetsi du, dokumentuaren elaborazioan lagundu duena eta bere izapidetze eta garapen prozesuan jarraituko duena. Plan berriak mugikortasunaren printzipio gidariak eguneratzen ditu, irisgarritasuna, aukera-berdintasuna, auzoen arteko kohesioa, osasuna eta ingurumen-jasangarritasuna indartuz. "Inork ez ditu kale baten zailtasunak hobeto ezagutzen bertatik egunero igarotzen direnek baino. Horregatik, entzuten, jarduketak ebaluatzen eta behar dena hobetzen jarraitu nahi dugu. Plan bat onestea bezain garrantzitsua da bere neurriak pertsonen bizitzan hobekuntza errealak ekar ditzatela lortzea", amaitu du Fernández de Landak.
Planaren hurrengo urratsak direla eta, bihar Elkargunean aurkeztuko da eta, ondoren, Arabako Foru Aldundira bidaliko da txosten bat egiteko, eta ondoren jendaurrean egongo da 45 egunez, azkenik Udalean behin betiko onartzeko.
